
Umorzenie składek ZUS sprzed 1999 r. Co zrobić po piśmie?
Umorzenie składek ZUS sprzed 1999 r. nastąpi z mocy prawa 1 maja 2027 r. Nie trzeba składać wniosku. Jeśli jednak otrzymasz zawiadomienie o możliwości odstąpienia od umorzenia, zapisz datę jego doręczenia. Masz 30 dni na złożenie oświadczenia, jeżeli chcesz, aby należności objęte ustawą nie wygasły.
Decyzja wymaga namysłu przede wszystkim wtedy, gdy dług dotyczy składek na Twoje ubezpieczenie. Umorzenie oznacza, że ZUS nie zaliczy okresu, którego te składki dotyczą, przy ustalaniu kapitału początkowego oraz prawa do określonych świadczeń i ich wysokości. Z kolei odstąpienie od umorzenia nie jest zapłatą składek i samo w sobie nie zwiększy emerytury.
Wyjaśniamy, jak odróżnić zawiadomienie o prawie do odstąpienia od późniejszej informacji o umorzeniu, które dokumenty sprawdzić oraz co zrobić, jeśli ZUS nadal wykazuje dług, prowadzi egzekucję lub zabezpieczył należność hipoteką. § ZUS umorzy składki sprzed 1999 r. Co zrobić po otrzymaniu zawiadomienia?
ZUS umorzy składki sprzed 1999 r. Co zrobić po otrzymaniu zawiadomienia?
Jakie składki ZUS umorzy z mocy prawa
ZUS umorzy nieprzedawnione należności wymienione w art. 1 ustawy z 18 września 2026 r. o umorzeniu należności dochodzonych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych powstałych przed dniem 1 stycznia 1999 r. (Dz.U. z 2026 r. poz. 1476). Przepisy obejmują określone składki na ubezpieczenie społeczne, Fundusz Pracy oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. W katalogu są między innymi należności za przedsiębiorców, pracowników i zleceniobiorców, jeżeli powstały na podstawie przepisów wskazanych w ustawie.
Wraz z należnością główną umorzeniu podlegają powiązane z nią odsetki, opłaty dodatkowe i prolongacyjne, a także koszty upomnienia i egzekucji. ZUS nie wymaga wniosku, wykazania trudnej sytuacji finansowej ani udowodnienia, że długu nie można ściągnąć. Zgodnie z art. 2 ust. 1 nie wydaje też decyzji o tym umorzeniu. Podstawą wygaśnięcia należności jest sama ustawa.
Ważne: liczy się moment powstania należności, a nie data wystawienia tytułu wykonawczego czy doręczenia pisma. Jeżeli zestawienie ZUS obejmuje zarówno stare, jak i późniejsze składki, porównaj każdą pozycję z zakresem ustawy. Pismo o umorzeniu części zadłużenia nie oznacza, że zniknie całe saldo. Ustawa nie przewiduje także zwrotu kwot już zapłaconych lub wyegzekwowanych tylko dlatego, że dotyczyły dawnych składek.
Umorzenie z mocy prawa trzeba odróżnić od przedawnienia. Jeżeli należność już się przedawniła, nie potrzebuje umorzenia w tym trybie. Sam wiek długu nie przesądza jednak o przedawnieniu. Znaczenie mogą mieć przepisy przejściowe, zawieszenie biegu terminu lub zabezpieczenie na majątku. W razie wątpliwości poproś ZUS o wykaz poszczególnych należności i dokumenty, z których wynika, dlaczego organ nadal uznaje je za podlegające dochodzeniu. Bez rozbicia salda na okresy trudno ocenić zakres umorzenia.
Co oznacza zawiadomienie ZUS i jak liczyć 30 dni
Ustawa posługuje się dwoma różnymi pismami. Pierwsze to zawiadomienie o możliwości odstąpienia od umorzenia na podstawie art. 3. Drugie to informacja o dokonanym umorzeniu, którą ZUS przekaże zobowiązanym na podstawie art. 2 ust. 2. Jeśli otrzymasz pierwsze pismo, dług jeszcze nie wygasł. Jeśli otrzymasz drugie, nie zaczyna biec nowy termin na odstąpienie.
Zgodnie z art. 11 przepisy o zawiadomieniu wejdą w życie 24 listopada 2026 r. ZUS ma 30 dni od tej daty na zawiadomienie osób uprawnionych, których zadłużenie dotyczy składek z działalności, współpracy przy niej albo innego tytułu, z którego opłacały składki za siebie. To termin dla organu. Twój termin na oświadczenie wynosi 30 dni od doręczenia zawiadomienia, a nie od daty jego sporządzenia ani od 24 listopada.
ZUS przekaże pismo na profil PUE ZUS/eZUS, a gdy go nie założono, na ostatni adres do korespondencji zgłoszony organowi. Sprawdź skrzynkę i zachowaj dowód doręczenia. Terminu nie można przywrócić. Prośba o wyjaśnienie salda nie zastępuje oświadczenia ani nie wstrzymuje biegu terminu. Jeśli chcesz skorzystać z umorzenia, nie musisz odpowiadać na to zawiadomienie.
Jeżeli wybierasz odstąpienie, złóż do ZUS jednoznaczne, podpisane oświadczenie i zachowaj potwierdzenie złożenia. Do jego wniesienia stosuje się art. 63-66 Kodeksu postępowania administracyjnego. Skorzystaj z właściwego kanału wskazanego przez ZUS, zamiast wysyłać zwykły e-mail. Oświadczenie musi objąć całość zadłużenia, które uległoby umorzeniu, także należności za pracowników, jeśli są nim objęte. Nie można wybrać tylko własnych składek ani pojedynczych miesięcy. Złożonego oświadczenia nie można odwołać ani zmienić. Dlatego warto wcześniej poprosić ZUS o wyliczenie całej kwoty, która pozostanie do zapłaty.
Czy umorzenie składek wpłynie na emeryturę lub rentę
Może, jeśli dług dotyczy własnych składek przedsiębiorcy, składek za osobę współpracującą lub składek innej osoby opłacającej je za siebie. Zgodnie z art. 6 okres objęty umorzeniem nie wchodzi do stażu uwzględnianego przy ustalaniu kapitału początkowego ani prawa do emerytury, renty i innych świadczeń zależnych od stażu ubezpieczeniowego. Nie uwzględnia się go również przy ustalaniu wysokości tych świadczeń. Umorzonych składek nie wlicza się do podstawy obliczenia emerytury.
Nie oznacza to, że każda osoba po umorzeniu otrzyma niższą emeryturę. Przy ocenie trzeba sprawdzić, czy sporny okres został dotychczas zaliczony. Art. 5 ust. 4 i 5 ustawy o emeryturach i rentach z FUS przewiduje ograniczenia dotyczące zaliczania okresów bez opłaconych składek wobec płatników opłacających składki za siebie oraz osób współpracujących. Samo złożenie oświadczenia o odstąpieniu nie zmienia zaległych składek w opłacone.
Przykład: jeśli kilku miesięcy brakuje Ci do stażu wymaganego przy podwyższeniu emerytury do kwoty najniższej, sprawdź, czy to właśnie te miesiące obejmuje zawiadomienie. Poproś ZUS o wskazanie okresów, których nie uwzględnił, oraz o wyliczenie całego długu pozostającego po odstąpieniu. Dopiero wtedy można ocenić, czy opłacenie należności mogłoby pomóc osiągnąć wymagany staż i czy ma to sens finansowy. Punktem wyjścia będzie decyzja o kapitale początkowym lub załączone do decyzji emerytalnej zestawienie okresów.
Inaczej wygląda sytuacja pracownika, za którego składek nie opłacił pracodawca. Art. 7 chroni prawo i wysokość świadczeń osób niewymienionych w art. 6. Nie myl też stażu ubezpieczeniowego z pracowniczym. Na podstawie art. 8 okresy objęte umorzeniem wlicza się do okresu zatrudnienia, o którym mowa w art. 302¹ § 1 Kodeksu pracy.
Jak wyjaśnić błędne saldo składek w ZUS
Najpierw ustal, jakie pismo dostałeś i jakich okresów dotyczy. Zawiadomienie o możliwości odstąpienia nie jest decyzją ustalającą dług, a oświadczenie o odstąpieniu nie służy kwestionowaniu salda. Jeżeli w piśmie widnieje kwota, której nie rozpoznajesz, nie składaj oświadczenia tylko po to, by wyjaśnić sprawę. Możesz w ten sposób zrezygnować z umorzenia wszystkich objętych ustawą należności, nie uzyskując odpowiedzi na pytanie, czy zostały prawidłowo ustalone.
Poproś ZUS o rozliczenie konta płatnika, na przykład na formularzu RD-3. Wskaż numer pisma i poproś o wykaz należności według okresów oraz rodzaju składek, z oddzielnym wykazaniem odsetek, kosztów i wpłat. Jeżeli masz potwierdzenia zapłaty, decyzje lub dokumenty dotyczące rat czy egzekucji, wskaż, które pozycje według Ciebie wymagają korekty. W razie sporu o przedawnienie poproś o wskazanie zdarzeń, które zdaniem ZUS wpłynęły na jego bieg.
Jeżeli po wyjaśnieniach nadal kwestionujesz istnienie lub wysokość zadłużenia, możesz wystąpić o wydanie decyzji w sprawie rozliczenia składek na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Od decyzji ustalającej zadłużenie co do zasady przysługuje odwołanie do sądu za pośrednictwem ZUS w ciągu miesiąca od doręczenia, zgodnie z art. 477⁹ § 1 k.p.c. Ten termin nie ma związku z trzydziestodniowym terminem na odstąpienie.
Jeśli nie masz zawiadomienia, sprawdź, czy ZUS zna Twój aktualny adres i czy pismo nie znajduje się w eZUS. Brak zawiadomienia nie wyklucza umorzenia: ustawa przewiduje je także wtedy, gdy płatnik nie jest uprawniony do odstąpienia. Gdy potrzebujesz urzędowego potwierdzenia dotyczącego konkretnych umorzonych należności, możesz wystąpić do ZUS o zaświadczenie na podstawie art. 217 k.p.a.
Egzekucja składek oraz hipoteka i raty po umorzeniu
Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy postępowania egzekucyjne i zabezpieczające wszczęte wcześniej i nadal prowadzone ulegną umorzeniu z mocy prawa 1 maja 2027 r. w zakresie umarzanych należności. Jeśli ten sam tytuł obejmuje także dług spoza ustawy, egzekucja nie musi zakończyć się w całości. ZUS ma zawiadomić zewnętrzny organ egzekucyjny o należnościach podlegających umorzeniu. Art. 5 reguluje informowanie właściwych organów o wierzytelnościach zgłoszonych w upadłości albo restrukturyzacji.
Wcześniejsze zawiadomienie nie uchyla zajęcia rachunku. Jeśli po 1 maja 2027 r. nadal widzisz zajęcie, poproś ZUS i organ egzekucyjny o wskazanie, jakie należności pozostały. Dołącz informację o umorzeniu, jeśli ją masz. Nie przerywaj spłaty rat na podstawie zapowiedzi. Układ dotyczący wyłącznie umorzonych należności wygaśnie po umorzeniu. Jeśli obejmuje również inne składki, poproś ZUS o aktualny harmonogram spłaty.
Umorzenie obejmie również należności zabezpieczone na nieruchomości albo ruchomości, jeżeli mieszczą się w katalogu z art. 1. Wygaśnięcie hipoteki nie oznacza automatycznego wykreślenia jej wpisu w dziale IV księgi wieczystej. ZUS zapowiedział, że po umorzeniu wyśle właścicielowi nieruchomości dokument do złożenia wraz z wnioskiem do sądu wieczystoksięgowego. Sprawdź, czy hipoteka zabezpieczała wyłącznie umorzone należności. W przypadku zastawu skarbowego o wykreślenie wystąpi ZUS.
Zachowaj otrzymane pisma i sprawdź nowe saldo. Jeżeli po umorzeniu pozostały nowsze zaległości, ich przedawnienie lub możliwość umorzenia ocenia się odrębnie, między innymi według art. 24 i 28 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Szczególne umorzenie składek sprzed 1999 r. nie obejmuje tych zobowiązań. Zgodnie z art. 10 omawianej ustawy samo umorzenie objętych nią należności nie stanowi przychodu dla celów PIT ani CIT.
§ ZUS umorzy składki sprzed 1999 r. Co zrobić po otrzymaniu zawiadomienia?
Zachęcamy do skorzystania z naszych usług dostępnych na: www.kpi.com.pl
Niniejszy artykuł ma charakter wyłącznie informacyjny i ogólny. Nie stanowi porady prawnej ani nie zastępuje indywidualnej konsultacji z profesjonalnym prawnikiem. Wszelkie decyzje prawne powinny być podejmowane wyłącznie po uzyskaniu fachowej porady prawnej, dostosowanej do specyficznych okoliczności danej sprawy.